Zachowek

Bliscy zmarłego (powołani do spadku na podstawie ustawy), którzy w testamencie zostali pozbawieni udziału w spadku bądź ich udział w spadku został zminimalizowany mają prawo dochodzić od spadkobierców wypłacenia zachowku. O zachowek mogą także się starać w przypadku gdy zmarły rozdysponował za życia majątek w formie darowizn i nie zostawił testamentu.
Uprawnionymi do zachowku są wyłącznie zstępni tj. dzieci, wnuki, prawnuki, małżonek oraz rodzice spadkodawcy ale tylko, gdy spadkodawca nie miał dzieci, a wnuki jeżeli dzieci spadkodawcy nie żyją.
Do zachowku nie są uprawnieni:
- małżonek, gdy spadkodawca wystąpił o rozwód z winy tego małżonka,
- osoby, które spadek odrzuciły,
- osoby wydziedziczone przez spadkodawcę
- osoby, która na mocy umowy zrzekła się dziedziczenia,
- osoby niegodne,
Osoby, które zostały powołane przez spadkodawcę do spadku, jednakże przypadające im udziały spadkowe są niższe od wysokości należnego im zachowku, także mogą dochodzić swego prawa do zachowku.
Wysokość zachowku wynosi połowę wartości udziału, jaki by przypadał danej osobie przy dziedziczeniu ustawowym, jeżeli zaś uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego (art. 991 § 1 K.c.).
Jeżeli uprawniony nie otrzymał należnego mu zachowku bądź w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny, bądź w postaci powołania do spadku, bądź w postaci zapisu, przysługuje mu przeciwko spadkobiercy roszczenie o zapłatę sumy pieniężnej potrzebnej do pokrycia zachowku albo do jego uzupełnienia (art. 991 § 2 K.c.).
Przy obliczaniu zachowku dolicza się do spadku, darowizny uczynione przez spadkodawcę, natomiast nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku. Także nie dolicza się do spadku darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, kiedy nie miał zstępnych. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy darowizna została uczyniona na mniej niż 300 dni przed urodzeniem się zstępnego. Małżonkowi nie dolicza się do spadku darowizn, które spadkodawca uczynił przed zawarciem z nim małżeństwa.
Wartość przedmiotu darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku (art. 995 K.c.).
Jeżeli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Obdarowany który sam jest uprawniony do zachowku, ponosi odpowiedzialność względem innych uprawnionych do zachowku tylko do wysokości nadwyżki przekraczającej jego własny zachowek. Może także zwolnić się od obowiązku zapłaty sumy potrzebnej do uzupełnienia zachowku przez wydanie przedmiotu darowizny.
Roszczenie z tytułu zachowku przedawnia się z upływem 3 lat od ogłoszenia testamentu (art. 1007 § 1 K.c.). Natomiast roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem 3 lat od otwarcia spadku.
Kiedy spadkodawca może pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców zachowku tzn. wydziedziczyć?
Jeżeli uprawniony do zachowku:
- wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego;
- dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z najbliższych mu osób umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności albo rażącej obrazy czci;
- uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych.

Jeżeli masz pytanie możesz zadać je tutaj