Potracenia z wynagrodzenia pracownika

Ile i z jakiego tytułu pracodawca może potrącić z wynagrodzenia pracownika?

Kodeks pracy określa wyraźnie i w sposób wyczerpujący katalog należności, jakie mogą być potrącane z wynagrodzenia pracownika bez jego zgody. Są to, oprócz składek na ubezpieczenie społeczne i zaliczek na podatek dochodowy, tylko następujące należności:

1.sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych,
2.sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
3.zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi,
4.kary pieniężne (m.in. za nieprzestrzeganie przez pracownika przepisów BHP czy nieusprawiedliwione niestawienie się w pracy).
Przepis reguluje również dopuszczalną wysokość potrąceń oraz wyszczególnia kwoty wolne od potrąceń.
W świetle art. 87 § 3 K.p., potrącenia mogą być dokonywane w następujących granicach:
•do wysokości trzech piątych wynagrodzenia - w razie egzekucji świadczeń alimentacyjnych,
•do wysokości połowy wynagrodzenia - w razie egzekucji innych należności lub potrącania zaliczek pieniężnych.
Kwota wolna od potrąceń gwarantuje,zwłaszcza najniżej zarabiającym zachowanie pewnego minimum bytowego. Powyższe nie dotyczy jedynie należności alimentacyjnych. W pozostałych przypadkach wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:
•minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne,
•75% wymienionego wynagrodzenia - przy potrącaniu zaliczek pieniężnych udzielonych pracownikowi,
•90% wymienionego wynagrodzenia - przy potrącaniu kar pieniężnych z pracowniczej odpowiedzialności porządkowej.
Kwota wolna od potrąceń przewidziana jest również w przypadku dokonywania potrąceń dobrowolnych (na podstawie art. 91 § 1 K.p.). Jest ona równa wysokości:
•minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - w przypadku potrącania należności na rzecz pracodawcy,
•80% wymienionej wyżej kwoty - przy potrącaniu innych należności.

Inne potrącenia mogą być dokonywane wyłącznie za zgodą pracownika.